Dat je in de chemische industrie hout kunt gebruiken als vervanger van aardolie, is al langer bekend. Maar dat je het ook daadwerkelijk economisch verantwoord kunt gebruiken, maakten wetenschappers van de Katholieke Universiteit Leuven afgelopen week bekend. De universiteit doet een langjarig onderzoek naar de mogelijkheden van bioraffinaderijen die hout verwerkt tot andere grondstoffen voor de chemische industrie. Een ommekeer van aardolie naar hout zou bovendien voor heel wat minder CO₂-uitstoot zorgen, zo stellen de onderzoekers in Science.

Lignine-olie als basisgrondstof

Om bruikbare componenten uit hout te halen, wordt het eerst met een chemische reactor omgezet in papierpulp en lignine-olie. De pulp kan onder andere gebruikt worden om bijvoorbeeld biobrandstof van de tweede generatie of natuurlijk isolatiemateriaal mee te maken, terwijl de lignine net zoals aardolie verder bewerkt kan worden om er chemische grondstoffen als fenol, propyleen en componenten voor inkt uit te halen. Of je kan de lignine gebruiken om alternatieve bouwstenen voor plastics te maken. Chemische componenten op basis van lignine zijn minder schadelijk voor mensen, in vergelijking met vergelijkbare componenten op basis van aardolie.

De nieuwe publicatie, aldus het persbericht van de KU Leuven,  is een belangrijke mijlpaal in het langlopende onderzoek van het team. “Het bijzondere aan deze studie is dat we de economische haalbaarheid van een switch van aardolie naar hout hebben berekend”, zegt Bert Sels. Uit de resultaten blijkt dat een chemische fabriek die hout als grondstof heeft, al na enkele jaren winstgevend kan zijn.

Houtoverschot door krimpende papierindustrie

Door verstandig beheer van bossen kan hout op een duurzame manier geoogst worden. “Bovendien is er door de krimpende papierindustrie nu al een overschot aan hout in Europa”, licht Sels toe. De onderzoekers zien ook mogelijkheden om snoeihout en ander afvalhout te gebruiken en werken daarvoor samen met afvalverwerkers en landschapsbeheerders

Ook de milieukosten zou kleiner zijn dan bij aardolie. De productie van chemische stoffen op houtbasis zorgt voor minder uitstoot van broeikasgassen. Bovendien zijn producten die worden gemaakt op basis van afgeleiden van hout net zoals bomen opslagplaatsen voor CO₂. “We zouden dus koolstof afkomstig van CO₂ kunnen opslaan in plastic – dat bij voorkeur recycleerbaar is”, aldus Sels.

Om de haalbaarheid van hun onderzoek echt aan te tonen, gaat het team nu het proces op een grotere schaal herhalen. De eerste testfase daarvoor loopt al. Uiteindelijk willen ze een fabriek realiseren in België.

“De chemische sector stoot veel CO₂ uit. Er is dus een serieuze verandering nodig om tot een koolstofneutrale chemie te komen”, zegt Bert Lagrain, Innovatiemanager duurzame chemie. “Door ons onderzoeksproject op te schalen, hopen we ook de industrie mee te krijgen in ons verhaal.