Mensen vragen me vaak wat er nodig is om de slimste regio ter wereld te worden. Het klinkt misschien vreemd, maar verbeelding is misschien nog wel belangrijker dan kennis. Als kennis alleen al voldoende zou zijn om de exacte oplossing op een probleem te kennen, dan zou je het in één keer aanpakken en zou het probleem opgelost zijn. Zo werkt het natuurlijk niet. Het is altijd een kwestie van proberen, opnieuw proberen, en dan nog wat meer proberen. Dat is innovatie. Je hebt ruimte en vrijheid van denken nodig, en je mag niet bang zijn om andere ideeën te hebben en accepteren dat niet alles de eerste keer werkt. Negentig procent van het medisch onderzoek levert niet het antwoord op de vraag dat je gehoopt had te vinden. Betekent dit dan dat je gefaald hebt? Nee, want nu kan je wat niet werkt uitsluiten.

Rob van Gijzel

Rob van Gijzel (Eindhoven, 1954) was van 1989 tot 2001 lid van de Tweede Kamer. Tussen 2008 en 2016 was Rob van Gijzel burgemeester van zijn geboortestad Eindhoven. Uit hoofde van deze functie was hij ook voorzitter van Brainport. Samen met Veldhoven en Helmond werd Eindhoven in 2011 uitgeroepen tot de slimste regio ter wereld, onder meer omdat het “een lichtend voorbeeld is van samenwerking en regionale ontwikkeling (juryrapport, ICF)”. In deze periode schreef hij samen met Hans Horsten het boek De stad die de toekomst maakt.

Sinds 2013 is Rob van Gijzel voorzitter van de Intelligent Community Forum Foundation (ICF). Dit is de non-profit organisatie en het wereldwijde netwerk dat het predicaat “Smartest Region in the World” toekent (www.intelligentcommunity.org). Voorzitter van Betonhuis, de overkoepelende organisatie voor de cement- en betonindustrie. Hij werd in 2018 ambassadeur van de Dutch Blockchain Coalition, met als doel de introductie en toepassing van blokketen in Nederland te versnellen. (www.dutchblockchaincoalition.org)

Toen Eindhoven meedeed aan de wedstrijd voor de titel Smartest Region in the World, had iedereen het over slimme steden. En hoewel dit zeker belangrijk is, heb ik het liever over een slimme samenleving. De plek waar het gebeurt is natuurlijk belangrijk, maar het gaat echt om de gemeenschap die op die plek actief is, de mensen die dit allemaal samen doen. Zij zijn bereid zich voortdurend aan te passen. Veel te vaak zijn onze processen eigenlijk controleprocessen die in jaarplannen tot in detail worden beschreven. Laat dat gaan! Geef jezelf meer ruimte!

Naast slim moet je ook sterk zijn.

Natuurlijk moet je slim zijn, maar dat is niet genoeg. Misschien hadden we in Eindhoven op een gegeven moment de hoogste patentdichtheid, maar je moet ook iets met deze patenten kunnen doen. Startups moeten er toegang tot hebben, over de grenzen heen gaan kijken en indien nodig talent uit het buitenland binnenhalen en het mkb ondersteunen. Kortom, naast slim moet je naast slim ook sterk zijn.

Bij het opstellen van je internationale strategie moet je er rekening mee houden dat mensen in sommige landen anders naar bepaalde dingen kijken. Dat zagen we toen Eindhoven besloot om de overstap te maken van traditionele productie naar een digitale kenniseconomie. Je doel moet zijn dat de leerling daadwerkelijk de verbeterde versie van de leraar wordt. Er zijn genoeg landen waar dit niet aan de orde is, landen waar hiërarchie heilig is. Desondanks moet die ingenieur met al zijn theoretische kennis en modellen openstaan voor het praktische advies van een techneut uit het hoger onderwijs. Al deze theorie moet immers in de praktijk gebracht kunnen worden. En dit is een concept dat in het buitenland verre van vanzelfsprekend kan zijn.

Wat wordt onderschat is het belang van het triple helix concept. Deze samenwerking tussen het bedrijfsleven, onderwijs en overheid speelt een bepalende rol in de ontwerp- en opstartfase van plaatsen als Brainport in Brabant of Brightlands in Limburg. Maar ook na deze aanloopperiode moeten partners blijven samenwerken. Toen Brainport in Eindhoven zo succesvol werd, ontstond het gevoel dat dit triple helix idee niet meer zo nodig was. Braianport liep immers als een trein. De overheid dacht dat de ondernemers het zouden overnemen en de ondernemers verwachtten dat de overheid het ecosysteem zou blijven verzorgen. Er ontstonden kleine scheurtjes. Gelukkig zagen we op tijd in dat een verdere samenwerking in de triple helix een van de sleutelfactoren voor succes was.

Een andere factor is dat je de tijd hebt om de afgesproken koers te volgen. In het geval van Eindhoven hebben we duidelijke afspraken gemaakt met de partners; iedereen kan zien wat we doen en weet alles, maar we zullen pas aan het einde van de afgesproken periode tot een akkoord komen, en niet eerder.

Bron: Brightlands