Chemische industrie en duurzaamheid gaan niet hand in hand als het gaat over duurzaamheid. Vaak het eerste dat mensen te binnen schiet bij chemische industrie zijn rokende schoorstenen of gevaarlijke stoffen. Dat kan toch niet duurzaam zijn?

 

Maar dat is precies waar het team bij Brightlands Materials Center, een initiatief van TNO en de Provincie Limburg, zich mee bezighoudt. In een oud gebouw op Brightlands Chemelot Campus in Geleen zoekt het R&D team naar manieren om toepassingen van plastic te veranderen. Het doel: verduurzamen van de plastics industrie. Marnix van Gurp is, samen met Peter Wolfs, directeur van dit ontwikkelingscentrum. Hij loopt door de verouderde gangen en laat zien wat er allemaal gebeurt om kunststof ‘opnieuw uit te vinden’. Binnenkort verhuist hij met zijn team naar een nieuw gebouw op de campus.

Dit is het tweede en laatste deel over Brightlands Materials Center. Lees hier het eerste deel terug.

Ontwikkeltijd
Brightlands Materials Center streeft ernaar om oplossingen binnen drie tot vijf jaar op de markt te brengen. Hiervoor werkt het ontwikkelcentrum samen met universiteiten, kennisinstellingen en bedrijven. “Deze locatie heeft een rijke geschiedenis”, zegt Van Gurp. “Hier werkte DSM aan nieuwe ontwikkelingen, dit is altijd het R&D-hart geweest waar nieuwe processen of producten werden uitgevonden.” Die geschiedenis gaat terug naar de tijd dat de mijnen nog open waren. “Kunstmest, nylon en andere materialen ontstonden uit de chemische processen uit steenkool”, zegt Van Gurp.

Profiteren van geschiedenis
Toen de mijnen begin jaren 70 werden gesloten, groeite DSM uit tot een breed chemisch bedrijf in kunsstoffen. “Maar begin deze eeuw verkochten ze verschillende onderdelen die niet meer als hoofdtaken werden gezien”, vertelt Van Gurp. DSM verkocht onder anderen de petrochemische industrie aan Sabic. “Uit de kennis die DSM al die jaren verzamelde, ontstonden nieuwe bedrijven, maar ook allerlei spin-offs en andere activiteiten die voor het bedrijf niet per se meerwaarde hadden om verder te ontwikkelen. Nu zitten er een kleine honderd bedrijven hier op de campus en zo blijft de chemische industrie werkgelegenheid bieden aan Limburg”, vat Van Gurp een periode van bijna 100 jaar samen. “Deze rijke geschiedenis zorgt ervoor dat we hier ontzettend veel kennis hebben op verschillende gebieden: polymere materialen, chemische processen en bio-materialen. Door samen te werken met kennisinstellingen, universiteiten, opleidingen en bedrijven hebben we hier een hele mooie mix studenten, onderzoekers en ondernemers. Deze mix – plus de rijke geschiedenis – zorgt ervoor dat we de tijd naar de markt kunnen verkleinen.”   

“40% van de energie om gebouwen te verwarmen gaat via de ramen weer naar buiten. Met een schakelbare raamcoating willen we dit percentage naar beneden brengen.”

Marnix van Gurp

Managing director, Brightlands Materials Center

Coatings
Een van de producten die klaargestoomd worden de markt op te gaan, is een raamcoating die zonlicht binnenlaat in de winter, maar in de zomer juist de warmte buiten houdt. “Uit onderzoek blijkt dat er zo’n 40% van de energieconsumptie in gebouwen zit en via ramen verloren gaat”, Van Gurp heeft ondertussen een stukje glas tussen duim en wijsvinger. “Kijk”, zegt hij. Het glas is bijna net zo transparant als ‘normaal’ glas “Een schakelbare coating die reageert op temperatuur. Fantastische innovatie. Nu zijn we bezig om de experimenten op te schalen, als dat lukt kunnen we gaan testen in echte huizen. Hiervoor werken we samen met de Universiteit Hasselt en Hogeschool Zuyd, studenten gaan meten hoeveel energie deze coating daadwerkelijk bespaart.”

Verpakkingen
Waar volgens hem nog flink iets moet veranderen is de verpakkingsindustrie. Van Gurp: “Momenteel een drama. Verpakkingen zijn een marketing product, wikkels moeten er gelikt uitzien en tegelijkertijd zo goedkoop mogelijk te maken zijn. Ze zijn ontworpen om weg te gooien.” Als voorbeeld noemt hij de omslag van snoeprepen, die bestaan uit twee soorten plastic die moeilijk te recyclen zijn. “Gezien de plasticsoep en CO2 uitstoot door verbranding moet er iets gebeuren, maar ik heb goede hoop. Begin dit jaar zijn een aantal grote multinationals overeen gekomen om toe te werken naar 100% recycleerbare verpakkingen. Dat is een belangrijk statement naar de rest van de industrie.”

Sustainable Buildings
Brightlands Materials Center richt zich op materialen en oplossingen voor drie verschillende thema’s en industriën. Additive manufacturing, Lightweight Automotive en Sustainable Buildings. Hiervoor werken ze samen met universiteiten, kennisinstellingen en bedrijven aan verschillende projecten. Sustainable Buildings gaat over het vinden van nieuwe materialen voor duurzame gebouwen. Het doel van dit programma is om materialen te ontwikkelen die ervoor zorgen dat gebouwen energie opleveren in plaats van kosten. Samen met partners uit de industrie, het onderwijs en kennisinstellingen maken ze hier onder anderen coatings voor zonnepanelen om zonlicht beter door te laten. En werken aan coatings voor ramen die reageren op de temperatuur. De laag laat zonlicht door als het buiten koud is, maar houdt het tegen in de zomer.

“We staan voor grote uitdagingen. Maar wat is er mooier dan bijdragen aan het oplossen hiervan?”

Marnix van Gurp

Managing director, Brightlands Materials Center

Bij Brightlands Materials Center houden ze zich momenteel niet bezig met de verpakkingsindustrie, maar wat niet is kan nog komen. Van Gurp: “Verpakkingen beschermen ook ons voedsel, wat veel mensen niet beseffen is dat achter zo’n simpel stukje plastic flink wat ontwikkelingstijd en hightech zit. Dit vervangen voor bijvoorbeeld papier beschermt het voedsel lang niet zo goed en dat is helemaal zonde; voedsel weggooien. We zijn actief aan het kijken of we ook iets kunnen opbouwen rond verpakkingen. Maar hierin is het belangrijk dat we daadwerkelijk iets kunnen leveren. De PET-flessen recycle fabriek van Ioniqa die op de campus komt is daar een inspirerend voorbeeld van.”

Klimaatneutrale chemiesector
Aan intenties qua duurzaamheid geen gebrek, want TNO maakte onlangs nog bekend uit te willen breiden op Chemelot campus met een Europees onderzoekscentrum gericht ontwikkelen van duurzame chemie. “TNO wil de traditionele chemiesector flink verduurzamen, samen met Sitech, Brightlands en de Universiteit van Maastricht willen ze een klimaatneutrale chemiesector. Brightlands Materials Center is hierbij een verbinder, we brengen verschillende partijen bij elkaar om te werken aan oplossingen. Hierbij is samenwerking essentieel. We werken met universiteiten in Nederland, België en Duitsland en met kennisinstellingen uit heel Nederland. Dat netwerk zit vol met enthousiaste mensen die de maatschappij willen verbeteren. Samen hebben we de kennis en de mogelijkheden dit voor elkaar te krijgen. We staan voor een hele grote uitdaging, maar wat is er mooier dan bijdragen aan oplossingen?”  

Additive Manufacturing
Brightlands Materials Center richt zich op materialen en oplossingen voor drie verschillende thema’s en industriën. Additive manufacturing, Lightweight Automotive en Sustainable Buildings. Hiervoor werken ze samen met universiteiten, kennisinstellingen en bedrijven aan verschillende projecten. Bij Additive Manufacturing houden ze zich bezig met 3D-printen. 3D-printers kunnen tegenwoordig bijna alles printen. Maar het ontbreekt materiaal soms nog aan sterkte of het proces om de juiste combinatie van materialen te vinden duurt lang. In drie verschillende ‘takken van sport’ wordt gezocht naar verbeteringen:

Biomedical Products
Dit kan gaan om tandkundige implantaten, hierin ligt de uitdaging vooral in de kleur van de geprinte tand te matchen met de kleur van het gebit van de gebruiker. Maar ook ontwikkelen ze hier medische implantaten voor celgroei samen met de Universiteit van Maastricht.

3D-printed spare parts
Hier zoeken ze de beste manieren om auto-onderdelen te printen en doen ze duurzaamheidstests om in te schatten hoe verschillende materialen zich gedragen. Ook werken ze aan sterkere 3D-geprinte materialen waarin glas- of carbonvezels verwerkt zijn.Hiervoor wordt onder anderen samengewerkt met het Frauhnhofer instituut in Halle.

Integrated optics and electronics
Het is ook mogelijk om in de 3D-print sensoren of elektronica te verwerken. Hierin ligt de uitdaging in het doorgeven van het signaal.

Onafhankelijk:

Innovation Origins is een onafhankelijk nieuwsplatform, dat een onconventioneel verdienmodel heeft. Wij worden gesponsord door bedrijven die onze missie steunen: het verhaal van innovatie verspreiden. Lees hier meer.

Op Innovation Origins kan je altijd gratis artikelen lezen. Dat willen we ook zo houden. Heb je nou zo erg genoten van dit artikel dat je de auteur een bedankje wil geven? Klik dan hier: