Arnold Stokking, nu nog managing director Industry bij TNO, wordt directeur van Brightsite, het kenniscentrum dat zich richt op het verduurzamen van de procesindustrie. Dat maakten de partners van het kennisinstituut vandaag bekend tijdens de Tech4Climate conferentie in Eindhoven. Brightsite is een samenwerking tussen TNO, Sitech Services, Brightlands Chemelot Campus en de Universiteit Maastricht. Tegelijkertijd met de benoeming van Stokking tot directeur presenteerde Brightsite zes programmalijnen die de industrie op de Chemelotsite moeten verduurzamen.

Lees ook: Tech4Climate: Klimaatdoelstellingen haalbaar, maar er is wel actie nodig

Hightech manier van denken

Hiervoor wil Stokking niet alleen samenwerken met partijen uit de chemische industrie, maar wil ook stimuleren dat partijen uit de hightech maakindustrie worden opgezocht: “De afgelopen dertig jaar zijn chemische bedrijven veelal bezig geweest met het efficiënter maken van fabrieken. Nu komen engineers met nieuwe technologieën die mogelijkheden bieden voor verduurzaming. Maar om de transitie mogelijk te maken en van fossiele brandstoffen en grondstoffen af te komen, is een hightech-manier van denken vereist. Hier wordt rekening gehouden met standaardiseren en exporteren van technologie. Het is nu tijd om veelbelovende technieken op te schalen naar industriële schaal. Dit vraagt een andere manier van denken, we hebben elkaars kennis en kunde veel meer nodig. Het verduurzamen van de chemie is niet alleen een taak voor chemische industrie. Ik zie heel veel kansen voor de hightech wereld om bij te dragen aan een duurzamere chemiesector. Als kennisinstelling gaan we die crossovers stimuleren.”

Brightsite wil niet alleen onderzoek naar duurzame innovatieve technologiën stimuleren, maar zoekt ook naar markten voor deze nieuwe technieken. Stokking: “Het gaat om een grootschalige publiek private samenwerking. Hier wordt kennis ontwikkeld; van fundamenteel onderzoek tot aan het realiseren van relevante pilot installaties die laten zien dat het duurzamer kan. Dit is een geweldige opdracht waar alle partijen veel energie insteken. Ik ben er trots op dat ik het vertrouwen heb gekregen van zowel de industrie als de onderzoeksinstellingen TNO en Universiteit van Maastricht om samen met hen, en naar verwachting vele anderen, die kunnen bijdragen om de opwarming van de aarde af te remmen.”

Zes programmalijnen

De zes programmalijnen waar Brightsite aan gaat werken

1. Emissiereductie door elektrificatie
2. Emissiereductie door vervanging van gebruik van nafta- en aardgas, door onder andere chemische recycling van reststromen
3. Emissiereductie door afvang van CO2/N2O en hergebruik van restwarmte
4. Waarborging van procesveiligheid en maatschappelijke acceptatie
5. Transitiescenario’s en systeemintegratie tot 2030-2050
6. Onderwijs gericht op competenties en vaardigheden van toekomstige medewerkers.

Vorig jaar maakten bedrijven op de Chemelot chemie-site een plan om in 2050 klimaatneutraal te zijn. Brightsite geeft invulling aan deze ambitie en volgens Stokking is er nog een hele weg te gaan. “Er zijn een heleboel technologiën die veelbelovend zijn, bijvoorbeeld recycling van chemische reststromen en plastics. Ook kun je denken aan electrificeren van processen. Wij denken dat het kan, maar iedereen moet wel de juiste bril opzetten. Niet iedereen beseft de urgentie van deze kwestie.”

Niet uit het raam kijken

Tijdens het congres was ook aandacht voor een whitepaper dat TNO publiceerde om aan te geven waar kansen en uitdagingen liggen als het gaat om technologie voor een beter klimaat. Het document is vooral een oproep aan wetenschappers om ‘vooral niet uit het raam te blijven kijken’, aan de industrie om ‘in te zetten op schonere, duurzamere procestechnologie’ en aan de overheid om ‘ecosystemen en nieuwe markten te stimuleren’. Arnold Stokking ligt het paper toe: “De overheid doet natuurlijk al een heleboel. Ze weert vieze voertuigen uit steden, stimuleert de aanschaf van elektrische auto’s. Stimuleer niet alleen de ontwikkeling van bijvoorbeeld schone plastics, maar zorg ook dat er een markt voor het product is. Schaf vervuilende materialen af. De overheid moet de industrie een worst voorhouden door in nieuwe markten te investeren.”