© Pixabay

Oudere mensen hebben meer kans op een ernstige, of zelfs dodelijke afloop van COVID-19 dan jongere mensen. Maar ook bij jongeren kan besmetting met het coronavirus tot een ernstig ziekteverloop leiden. Aan de andere kant zijn er zelfs mensen in de zogenaamde “risicogroep” die nauwelijks verschijnselen van corona vertonen. Waarom dit zo is, is nog steeds grotendeels onduidelijk, zelfs na bijna een jaar van de pandemie. Britse onderzoekers hebben nu vijf genen geïdentificeerd die verantwoordelijk zouden kunnen zijn voor een ernstig verloop van COVID-19. Deze bevindingen kunnen zelfs leiden tot behandelingen voor de ziekte.

Beschadiging van de longen op moleculair niveau

Wetenschappers van de University Edinburgh, onder leiding van het Roslin-Institute hebben samen met onderzoekers van de MRC Human Genetics Unit, het Centre for Genomic and Experimental Medicine en de Edinburgh Clinical Research Facility genen geïdentificeerd die betrokken zijn bij de ontwikkeling van COVID-19. Het gaat om antivirale immuniteit en longontsteking. Deze doorbraak en deze “verbazingwekkende bevinding” helpt inzicht te krijgen hoe COVID-19 de long op moleculair niveau beschadigt, zo benadrukken de wetenschappers.

‘Juiste keuze kan levens redden’

“Net als bij sepsis en griep wordt de schade aan de longen veroorzaakt door ons eigen immuunsysteem, niet door het virus zelf,” aldus onderzoeksleider Kenny Baillie, Ph.D., van het Roslin Instituut. “Onze genetische resultaten geven een routekaart door de complexiteit van de immuunsignalering en wijzen de weg naar belangrijke medicijndoelen.” De resultaten zouden onmiddellijk aantonen welke geneesmiddelen bovenaan de lijst van klinische proeven zouden moeten staan. “We kunnen maar een paar medicijnen tegelijk testen. Het maken van de juiste keuzes kan duizenden levens redden.”

Wezenlijk verschil in 5 genen

De wetenschappers van het GenOMICC-Konsortiums onderzochten het DNA van 2700 patiënten die ernstig ziek waren door COVID-19. Zij werden behandeld in 208 intensive-care-units in het Verenigd Koninkrijk. Ze vergeleken de genetische informatie met monsters van gezonde vrijwilligers uit andere studies, zoals de Britse Biobank, Generation Scotland en 100.000 Genomes.

Ze vonden substantiële verschillen in vijf genen in de ICU-patiënten in vergelijking met monsters van gezonde vrijwilligers. “De genen – IFNAR2, TYK2, OAS1, DPP9 en CCR2 – verklaren deels waarom sommige mensen levensbedreigende COVID-19 ontwikkelen, terwijl anderen nauwelijks symptomen hebben,” zeggen de onderzoekers. De veranderde IFNAR2- en OAS1-genen zijn geassocieerd met een aangeboren immuunafweer. Ernstige ontstekingsprocessen zijn weer gekoppeld aan de TYK2-, DPP9- en CCR2-genen.

Bestaand medicijn

Op basis van deze bevindingen konden de onderzoekers het effect van geneesmiddelen op patiënten voorspellen. Zo werd bijvoorbeeld aangetoond dat het verlagen van de activiteit van het TYK2-gen beschermt tegen COVID-19. Het gaat er daarbij om het voorkomen dat het immuunsysteem voor het eigen lichaam levensbedreigend wordt. Een medicijn dat al is goedgekeurd voor de behandeling van reumatische artritis, baricitinib, verlaagt deze TYK2-activiteit.

Bovendien ontdekten de wetenschappers dat een toename van de activiteit van het gen INFAR2 waarschijnlijk ook beschermt tegen COVID-19. Dit gen bootst waarschijnlijk het effect na van een behandeling met interferon. Daarbij komen eiwitten uit cellen in het immuunsysteem vrij om zich te verdedigen tegen virussen. Deskundigen zeggen echter dat het belangrijkste is “dat patiënten deze behandeling in een vroeg stadium van de ziekte moeten krijgen om effectief te zijn”.

“We hopen nu dat er meer inzicht in COVID-19 kan worden verkregen door het bestuderen van de genetica van de duur van de symptomen en hoe de symptomen in de loop van de tijd veranderen bij niet-gehospitaliseerde patiënten”, zei professor Albert Tenesa, hoofdonderzoeker bij Coronagenes. “Om dit te doen, is het cruciaal dat degenen die COVID-19 waar ook ter wereld hebben of hebben gehad, deelnemen aan studies zoals onze parallelle studie Coronagenes.”

De bevindingen zijn gepubliceerd in het vaktijdschrift Nature.

Foto: © Pixabay

Word lid!

Op Innovation Origins lees je elke dag het laatste nieuws over de wereld van innovatie. Dat willen we ook zo houden, maar dat kunnen wij niet alleen! Geniet je van onze artikelen en wil je onafhankelijke journalistiek steunen? Word dan lid en lees onze verhalen gegarandeerd reclamevrij.

Over de auteur

Author profile picture Petra Wiesmayer is een journalist en auteur die talloze interviews heeft afgenomen met vooraanstaande personen en onderzoek heeft gedaan naar en artikelen heeft geschreven over entertainment, autosport en wetenschap voor internationale publicaties. Ze is gefascineerd door technologie die de toekomst van de mensheid zou kunnen vormgeven en leest en schrijft er graag over.