Dossier Covid-19

De uitbraak van het coronavirus Covid-19 is officieel een pandemie. Maar de geschiedenis heeft ons geleerd dat juist op die momenten de mensheid tot creatieve oplossingen komt. Daarover bericht Innovation Origins dagelijks in het Dossier Covid-19.

[UPDATE] De eerste klinische tests van de Universiteit van Oxford met een mogelijk coronavaccin vallen tegen. Na publicatie van de eerste gegevens uitte vooral de Amerikaanse wetenschapper Bill Haseltine op Forbes.com scherpe kritiek op de Oxford University.

Volgens de universiteit zelf is er wel degelijk resultaat geboekt. Zo vertoonde tweederde van de niet-gevaccineerde dieren bij de autopsie duidelijk tekenen van een virale longontsteking. Bij de gevaccineerde dieren was dat niet het geval. De conclusie is dat de gevaccineerde dieren wel besmet waren – het vaccin bood daar geen bescherming tegen – maar dat de ziekte zeker minder ernstig was. Maar deze resultaten betekenen dat het virus misschien nog steeds overdraagbaar is door mensen die zo gevaccineerd zijn.

Het Amerikaanse bedrijf Moderna zegt in een persbericht wel veelbelovende resultaten te zien in hun ontwikkelingsproces voor een vaccin tegen corona.

Volgens het het Instituut voor Virologie van de Universiteit van Marburg kan in Duitsland een potentieel vaccin tegen SARS-CoV-2 nog voor het einde van dit jaar worden getest in eerste klinische proeven bij de mens. “De blauwdruk voor het vaccin is klaar. Nu moet het vaccin nog geproduceerd worden voor klinische proeven,” zei Prof. Dr. Stephan Becker.

Via deze site van de gezamenlijke farmaceutische fabrieken in Duitsland is een (Duitstalig) overzicht te zien van alle projecten voor de ontwikkeling van een coronavaccin.

Lees hieronder het oorspronkelijke IO-bericht van maandag 18 mei : 

De presentatie van een werkend middel tegen COVID-19 komt steeds dichterbij. Over de hele wereld zijn klinische proeven nu aanstaande. In het Verenigd Koninkrijk staat farmareus AstraZeneca in de startblokken om voor de hele wereld 100 miljoen dosis vaccin te produceren. Dat vaccin is ontwikkeld aan Oxford University en wordt op dit moment getest. De Britse overheid heeft £65.5 miljoen aan financiering toegezegd. In Frankfurt hebben wetenschappers van de Goethe-Universität en het Universiteitsziekenhuis in Frankfurt diverse middelen getest die de vermeerdering van het coronavirus vertragen of zelf stoppen. Op basis daarvan gaan in Amerika en Canada snel klinische tests van start.

Mogelijk al in september een vaccin

Dr. Alexander Douglas, de leider van de onderzoeksgroep in Oxford die de productiemethode heeft ontwikkeld stelt dat de grootschalige productie van de in Oxford ontwikkelde vaccins dankzij de Britse financiering onmiddellijk van start kan gaan als de laatste tests positief verlopen. De verwachting is dat volgende maand daarover al duidelijkheid is. Het vaccin zou dan in september beschikbaar kunnen zijn.

Begin dit jaar ontwikkelde de afdeling Medische Virologie van het Universitair Ziekenhuis Frankfurt een celcultuurmodel voor het SARS-CoV-2-virus. Wetenschappers slaagden erin het virus in een darmcelketen te kweken. Met behulp van een techniek die is ontwikkeld aan het Instituut voor Biochemie II van de Goethe-universiteit van Frankfurt, konden onderzoekers van beide instituten laten zien hoe het SARS-CoV-2-virus de gastheercel verandert. De wetenschappers gebruikten een speciale vorm van massaspectrometrie, die ze nog maar enkele maanden geleden hadden ontwikkeld. dat is de zogenaamde mePROD-methode.

Zwak punt gevonden

De resultaten geven een beeld van het verloop van een SARS-CoV-2 infectie. Terwijl veel virussen de reguliere eiwitproductie van hun gastheer stilleggen ten gunste van virale eiwitten, heeft SARS-CoV-2 slechts een gering effect op de eiwitproductie van de gastheercellen. In plaats daarvan lijkt het virus te leiden tot een toename van de eiwitsynthesemachine. De virale eiwitten lijken te worden geproduceerd in concurrentie met de eiwitten van de gastheercel. De onderzoekers vermoedden dat dit een zwak punt was en waren daadwerkelijk in staat om de proliferatie van het virus aanzienlijk te verminderen door gebruik te maken van remmers voor de productie van eiwitten (translatieremmers).

24 uur na de infectie veroorzaakt het virus opvallende veranderingen in de samenstelling van de gastheercel-eiwitten. Terwijl het cholesterolgehalte daalt, nemen de activiteiten in het koolhydraatmetabolisme en in de productie van RNA voor de productie van eiwitten toe. Zo konden de wetenschappers de virusreplicatie in de gekweekte cellen met succes stoppen door deze processen te remmen. Het gebruik van een middel dat de productie van nieuwe bouwstenen voor viraal genetisch materiaal remt, was eveneens succesvol.

Onder de werkzame stoffen die de virusvermenigvuldiging in de Frankfurtse celcultuur hebben tegengehouden, bevindt zich 2-deoxy-D-glucose (2-DG), dat rechtstreeks interfereert met het koolhydraatmetabolisme dat nodig is voor de virusvermenigvuldiging. Het Amerikaanse bedrijf Moleculin Biotech heeft een werkzame stof met de naam WP1122, die vergelijkbaar is met 2-DG, een prodrug. Op basis van de resultaten van de in Frankfurt gevestigde wetenschappers zegt Moleculin Biotech dat het deze stof al aan het voorbereiden is voor klinische proeven. Op basis van een andere van de in Frankfurt geteste werkzame stoffen, ribavirin, start het Canadese bedrijf Bausch Health Americas nu een klinische studie met 50 testpersonen.

Belangrijke bijdrage

Prof. Jindrich Cinatl van het Instituut voor Medische Virologie legt uit: “Het succesvolle gebruik van werkzame stoffen tegen SARS-CoV-2, die bestanddelen zijn van reeds goedgekeurde geneesmiddelen, is een grote kans om het virus te bestrijden. Dergelijke verbindingen zijn al goed gekarakteriseerd en we weten hoe ze door patiënten worden getolereerd. Daarom wordt momenteel wereldwijd gezocht naar dergelijke actieve bestanddelen. In de race tegen de klok kan ons werk een belangrijke bijdrage leveren aan het bepalen in welke richtingen deze zoektocht het snelste succes belooft.”