Krimpende redacties, teruglopende abonnees en bovenal een groeiend wantrouwen in de journalistiek in tijden van fake news maken dat veel journalistieke organisaties in zwaar weer verkeren. Nabeelah Shabbir, gespreksredacteur bij het Engelstalige zusje van De Correspondent en onderzoeker bij het Reuters Institute for the Study of Journalism, denkt dat de oplossing simpel is. Publieksparticipatie is het redmiddel.

Het publiek moet beter betrokken worden in het hele nieuwsproces; of het nu gaat om journalistieke onderzoek, het maken en verifiëren van content of de distributie van het nieuws, dat is de visie van Nabeelah Shabbir. Shabbir kan het weten: ze werkte als onderzoeker mee in het recente Reuters rapport ‘What if the Scale Breaks? Rebooting Audience Engagement When Journalism is Under Fire’, waarin de betrokkenheid van het publiek bij het nieuws uitgebreid onderzocht is. In het onderzoek legt Nabeelah uit dat een oplossing voor de deuk in het vertrouwen niet ondenkbaar is. Hiervoor moet geïnnoveerd worden. “Innovatie en journalistiek gaan al jaren hand in hand. Het is interessant om te zien dat de laatste jaren het een omslag heeft gemaakt naar duurzame betrokkenheid van het publiek.”

Volgens de Britse is de oplossing om het wantrouwen te doen verdwijnen simpel. “Het betrekken van het publiek in nieuwsvorming is onontkoombaar. Men wil gehoord worden en er onderdeel van uitmaken. Dat kan op verschillende manieren. In het Reuters onderzoek zijn een aantal mediaplatformen naar voren gekomen waarin publieksparticipatie is toegepast en waar het werkt. ‘The Rappler’ en ‘The Quint’ hier een voorbeeld van. Deze outlets, respectievelijk Filipijns en Indiaas, zijn meer dan een nieuwswebsite. Ze gebruiken social media voor het verspreiden van het nieuws en laten de publicaties wederkerend ook factchecken door hun publiek. Hierdoor ontstaat een reciprociteit, een nieuwsbeweging die twee kanten op stroomt. “Dit is een win-win-win situatie: het publiek voelt zich meer betrokken, het nieuws wordt beter verspreid en het vertrouwen neemt toe!”

Betere samenwerking met het publiek hoeft niet gepaard hoeft te gaan met flinke financiële investeringen, zo blijkt uit het rapport. “Vaak wordt er aangenomen dat innoveren betekent dat er een dure webdeveloper in de arm genomen moet worden. Ik denk echter dat innovatie mission-driven moet zijn. In plaats van de focus te leggen op het nieuwste stukje technology – de shiny things – moet ingezet worden op betekenisvolle innovatie door middel van creativiteit. Dit kan met heel weinig middelen, wat The Quint bewijst. Zelfs in delen van India waar bijna geen internet is, wordt het publiek bereikt door bijvoorbeeld video’s te delen in lage resolutie.”

Ook bij The Correspondent, waar Shabbir recent gestart is als gespreksredacteur, moet het publiek een belangrijkere rol gaan spelen. “We moeten bruggen gaan bouwen tussen de journalist en de abonnee, alleen dan kunnen we goede journalistiek leveren, die ook echt lezers bereikt.”

Verdere toelichting over het onderzoek geeft Nabeelah Shabbir op donderdag 21 november in de LocHal in Tilburg tijdens het de uitverkochte (un)Conference: Beyond Media. Volg het evenement live via Facebook, Twitter en Instagram.

Lees ook: Cybernetic news: de geautomatiseerde nieuwsredactie is de toekomst van de journalistiek