Foto TU München

Het Duitse woord “Fingerspitzengefühl” omschrijft goed het belang van de vingertoppen als tastorgaan. Een chirurg heeft gevoel in de vingers nodig om een operatie succesvol te laten verlopen, een biljarter om een carambole te maken en een klokkenmaker voor het gepriegel met minuscule moertjes en veertjes in een uurwerk.

Het is precisiewerk van specialisten, die als je het in kaart zou brengen, veel informatie kan opleveren voor het ontwikkelen van nieuwe technologieën. Bij het uitstervende beroep van klokkenmaker zou het bijvoorbeeld niet verkeerd zijn als er een databank bestond waarin beschreven staat hoe je een bepaald uurwerk moet repareren. De handelingen van een hersenchirurg kunnen dienen als lesmateriaal voor studenten.

De Technische Universiteit München en de Universiteit van Tokio hebben de handschoen opgepakt en hiervoor een nieuw soort sensor ontwikkeld die als een tweede huid op de vingertoppen wordt aangebracht. Het materiaal is zo dun dat een chirurg, fijnmechanicus of klokkenmaker er niks van voelt. Hij of zij kan dus ongestoord werken, terwijl de sensor alles vastgelegd voor de databank.

200 keer dunner dan een haar

De TU München: “Onze handen en vingers zijn een belangrijk instrument in onze dagelijkse omgang met objecten, andere mensen en de directe omgeving. Als we uitvinden hoe de tastzin precies werkt en die gegevens vastleggen dan kan dat van groot belang zijn voor onderzoeksgebieden in de geneeskunde, sport, neurowetenschappen of zelfs voor het aanleren van vaardigheden waarbij gevoel een grote rol speelt.”

Foto TU München

Een van de randvoorwaarde voor de sensor was dat de mensen er geen last van hebben. Hiervoor heeft een team rondom de professoren David Franklin en Takao Someya een zogenoemde nanomesh-sensor ontwikkeld.

Franklin: “Deze bestaat uit vier ultradunne lagen die perfect geschikt zijn voor het meten van de menselijke tastzin.” De belangrijkste bestandsdelen voor de vier lagen zijn volgens hem polyurethaan-nanovezels, goud en polyvinylalcohol-nanovezels.

“De nanomesh-lagen worden gemaakt in een zogenoemde elektrospin proces,” zegt Someya. Daarbij worden feitelijk hele dunne nanodraden gesponnen. “De polyurethaan-nanovezels zijn tussen de 200 en 400 nanometer dun. Dat is tweehonderd keer dunner dan een mensenhaar.”

Goud voor de elektrische geleiding

De twee gouden lagen in de sensor vormen de elektrische component, verantwoordelijk voor het overbrengen van de data naar een computer.

Volgens Franklin en Someya is het de eerste vingersensor in de wereld. Hij is uitgetest op 18 personen die allemaal aangaven geen enkele last te hebben van de sensors. Positief was verder dat de sensors zeer stabiel waren en dus niet snel vervangen hoefden te worden.

Bekijk ook ons archief over sensoren.

Word lid!

Op Innovation Origins lees je elke dag het laatste nieuws over de wereld van innovatie. Dat willen we ook zo houden, maar dat kunnen wij niet alleen! Geniet je van onze artikelen en wil je onafhankelijke journalistiek steunen? Word dan lid en lees onze verhalen gegarandeerd reclamevrij.

Over de auteur

Author profile picture Maurits Kuypers is als macro-econoom afgestudeerd aan de Universiteit van Amsterdam met als specialisatie internationale betrekking. Sinds 1997 is hij actief als journalist, eerst 10 jaar op de redactie van Het Financieele Dagblad in Amsterdam, daarna als freelance correspondent in Berlijn en Centraal-Europa. Bij technologische innovaties heeft hij ook altijd oog voor de financiële haalbaarheid van een project.