Eindhoven wants to become a smart society. But how does that work? What’s going on in a society like that? Are there any good examples to learn from? DataStudio Eindhoven explores the transition a city has to go through to actually become such a smart society. Each week, we present a new contribution on E52. This week: Lux Lab is adding smartness to the city of Breda – Read all the articles here.

Smart Light: Eindhoven rightly has the name, but this time it’s Breda that is going to take credit. Thanks to a smart light project of the Lux Lab in Eindhoven, Breda has recently won the Falco Award for the Best Public Space in the Netherlands.

Earlier this summer, the official opening of the new multicoloured smart street lighting in the renovated Willemstraat in Breda took place – the road from the station to the city centre. That makes Breda the first European city to provide its classic street lighting of full-colour options, which can also be controlled remotely and with sensors.

We spoke with the creator of this light grid, Ellen de Vries of the Lux Lab in Eindhoven. In this project, she was collaborating with several departments of the municipality of Breda and Livingprojects Breda.

Ellen de Vries

“Light has a major impact on people”, says De Vries. “Before the arrival of led, we were limited to have the light on or off in the public domain, now led allows us to vary spheres and light intensities through the evening and night. It offers the possibility to tune light to the needs of people, both inside and outside.”

The ‘smart’ part of this system is especially in the system it is built on, according to De Vries: “It is an open platform where anything is possible. You could compare it to an operating system of your phone, an Android or iOS, where all sorts of apps and other features run. Besides, it’s a private network, which means there is no earnings model, we’re not dependent on a supplier and there are no problems around privacy of data.”

The Lux lab developed the vision ‘breathing light’ for the public space. Breathing light is light which is tailored to the needs of people at a certain moment. De Vries: “But it doesn’t only include light in relation to human activity. The light can also move along with other factors such as the seasons that change throughout the year, the identity of a city, the weather or the reported mobility.”

The colours of the city and the green change throughout the seasons. In summer, the foliage of trees gives a more fresh impression. Under the trees, it may appear dark. Trees with leaves absorb a relatively large amount of light. With the high and low luminaires in the Willemstraat, there is the possibility of making the trees visible and enlarging the space or just creating intimacy under the trees. In summer it may be desirable to apply a higher light level than in autumn and winter when the trees have no leaves.

But also per day or even per hour, different time slots can be used, each giving a different light experience. De Vries: “One moment, an intimate and warm atmosphere can be made and another time it can be exuberant and festive. And when night falls, we can show that the city is going to sleep by bringing the light level to a low neutral position, with as little light pollution as possible for human, flora and fauna.”

The timeslots are not compelling. “In an extension of Smart City, it is also possible for the administrator to tailor public lighting to the specific needs of a user, online or with sensors.”

Could Eindhoven still learn something from the experiences in Breda? De Vries: “What’s special is that here I have been able to realise what I have wanted for years, that I can program with a video. That is not possible at, for example, Strijp-S, where there’s an installation with which you can only do something with the lighting by programming extensively. Algorithms are great, but in my opinion, there is still a lot to learn about light in the public domain before it can be useful.

There are so many steps in between, it causes innovation to stagnate. In fact, I combine my experience and knowledge from theatre (atmosphere and influence of audience), Philips (product development and lighting design) and scientific research that I am part of and temporary projects in which I explore the possibilities for light.”

Breda is happy with it now. The first prize of the election for the Best Public Space in the Netherlands was proudly received. Breda defeated 22 other municipalities. The jury, led by Peter de Bois (architect, urbanist, Office4UrbanreSearch), looked at the criteria ‘use’, ‘space’ and ‘uniqueness’ and their added value for the urban area. Their conclusion:

‘The Green Carpet of Breda, a design of the municipality of Breda, is a self-evident part of the north-south connection in the city. This is a reward for the long-term vision of the municipality of Breda, to fundamentally improve public space on a large scale. The inspiration for the design comes from the classic layout of the Willemstraat in the 19th century and gives all the space to the pedestrian. You almost ignore it, but it feels good. That’s what you aim for as a designer.’


Eindhoven wil een smart society worden. Maar hoe gaat dat? Wat gebeurt er al? En van welke voorbeelden kunnen we iets leren? De DATAstudio onderzoekt de transitie die de stad moet doormaken om daadwerkelijk zo’n smart society te worden. Met elke week een nieuwe bijdrage op E52. Deze week een prijswinnend Eindhovens lichtproject voor Breda. Lees hier alle afleveringen in deze serie.

Slim Licht: Eindhoven heeft – terecht – de naam, maar het is dit keer Breda dat met de eer gaat strijken. Dankzij een smart light-project van het Eindhovense Lux Lab heeft Breda onlangs de Falco Award voor de Beste Openbare Ruimte van Nederland in de wacht gesleept.

Met de veelkleurige slimme straatverlichting in de vernieuwde Willemstraat – de weg van het station naar de binnenstad – is Breda naar eigen zeggen de eerste Europese stad die haar klassieke straatverlichting van fullcolour-opties heeft voorzien, die ook nog eens op afstand en met sensoren aangestuurd kan worden. Wij spraken de bedenkster van dit licht grid, Ellen de Vries van het Eindhovense Lux Lab. Zij werkte in dit project samen met verschillende afdelingen van de gemeente Breda en Livingprojects Breda.


Ellen de Vries, Het Lux Lab

“Licht is van grote invloed op de mens”, zegt De Vries. “Waar we, tot voor de komst van led, met kunstlicht beperkt waren tot het licht aan of uit in het publiek domein, ontstaat met led de mogelijkheid sferen en lichtintensiteiten door de avond en nacht te variëren. Het biedt de mogelijkheid licht af te stemmen op de behoefte van de mens, zowel binnen als buiten.”

Het ‘slimme’ van dit systeem zit hem volgens De Vries met name in het platform waarop het is gebouwd: “Het is een open platform is waar alles op kan. Je zou het kunnen vergelijken met een operating system van je telefoon, een Android of iOS dus, waar alle soorten apps en andere functionaliteiten op draaien. Daarnaast  is het een eigen netwerk, waardoor er geen verdienmodel is en waardoor we geen last hebben van afhankelijkheid van een leverancier of problemen rondom privacy van data.”

“Het is een eigen netwerk, waardoor er geen verdienmodel is en we geen last hebben van afhankelijkheid van een leverancier of problemen rondom privacy van data.”Ellen de Vries, Het Lux Lab

Het Lux Lab heeft de visie ‘ademend licht’ voor de openbare ruimte ontwikkeld. Ademend licht is licht dat is afgestemd op de behoefte van de mens op een bepaald moment. De Vries: “Maar het omvat niet alleen licht in relatie tot de activiteit van de mens. Het licht kan ook mee bewegen met andere factoren zoals de seizoenen die door het jaar heen veranderen, de identiteit van een stad, de weersomstandigheden of de gesignaleerde mobiliteit.”

De kleuren van de stad en het groen veranderen door de seizoenen heen. In de zomer geeft het bladerdek van bomen een meer frisse indruk. Onder de bomen kan het donker lijken. Bomen met blad absorberen relatief veel licht. Met de hoge en lage armaturen aan de Willemstraat ontstaat de mogelijkheid de bomen zichtbaar te maken en de ruimte te vergroten, of juist onder de bomen intimiteit te creëren. In de zomer kan het wenselijk zijn een hoger lichtniveau toe te passen dan in de herfst en winter, wanneer de bomen geen blad hebben.

Maar ook per dag, of zelfs per uur, kan er met verschillende timeslots gewerkt worden die elk een andere lichtbeleving geven. De Vries: “Het ene moment kan er een intieme en warme sfeer worden gemaakt en op het andere moment kan het uitbundig en feestelijk zijn. En als het nacht wordt kunnen we laten zien dat de stad gaat slapen door het lichtniveau naar een lage neutrale stand te brengen, met zo min mogelijk lichthinder en lichtvervuiling voor mens, flora en fauna.”

De timeslots zijn niet dwingend. “In het verlengde van Smart City is het ook mogelijk voor de beheerder om online of met sensoren, de openbare verlichting af te stemmen op de specifieke behoeftes van een gebruiker.”

Zou Eindhoven nog wat kunnen leren van de ervaringen in Breda? De Vries: “Het bijzondere is dat ik hier heb kunnen realiseren wat ik al jaren wil, dat ik met een video kan programmeren. Dat kan niet op bijvoorbeeld Strijp-S waar een installatie staat waarbij je enkel door heel uitgebreid te programmeren wat kunt doen met de verlichting. Algoritmes zijn heel leuk, maar in mijn ogen moeten we nog heel veel leren over licht in het publiek domein, voordat dit zinvol kan gebeuren. Er zitten zoveel stappen tussen dat innovatie erdoor stagneert. In feite smelt ik hier mijn ervaring en kennis samen uit theater (sfeer en beïnvloeding van publiek), Philips (productontwikkeling en lichtontwerp) en wetenschappelijk onderzoek waar ik onderdeel van uit maak en tijdelijke projecten waarin ik exploreer wat mogelijkheden voor licht zijn.”

Breda is er intussen blij mee. Met trots werd de hoofdprijs van de verkiezing voor de beste Openbare Ruimte van Nederland in ontvangst genomen. Breda versloeg er 22 andere gemeenten mee. De jury, onder leiding van Peter de Bois (architect, stedenbouwkundige, Office4UrbanreSearch) keek daarvoor naar criteria ‘gebruik’, ‘ruimte’ en ‘uniciteit’ en hun toegevoegde waarde voor het stedelijk gebied. Hun conclusie:

‘De Groene Loper van Breda, een ontwerp van de gemeente Breda,  is een vanzelfsprekend onderdeel van de noord-zuid verbinding in de stad. Dat is een beloning voor de lange termijn visie van de gemeente Breda, om op grote schaal openbare ruimte fundamenteel te verbeteren. De inspiratie voor het ontwerp komt van de klassieke indeling van de Willemstraat in de 19e eeuw en geeft alle ruimte aan de voetganger. Je loopt er bijna aan voorbij, maar het voelt prettig. Dat is waar je als ontwerper naar streeft.’

Breda NU