Het toverwoord ‘leesoffensief’ kende indertijd helaas nog minder liefhebbers. En dus kon je op openbare bibliotheken makkelijk bezuinigen, zo dachten ‘ze’ in Eindhoven. De maatschappelijke bovenlaag heeft er geen last van en de ‘onderklasse’ heeft onvoldoende mogelijkheden om er tegen in het geweer te komen. En trouwens, leesbevordering wordt geacht plaats te vinden achter élke voordeur. Ouders en verzorgers zijn daarvoor in de eerste plaats zélf verantwoordelijk, ongeacht rang of stand!

Minister Arie Slob (foto) liet dat onlangs zien op Twitter. Gezeten in zijn fauteuil, was hij druk doende zijn met het voorlezen van ‘n aandachtig luisterend kleinkind. Voorbeeldgedrag pur sang.

Dus toch maar thuis meer (voor)lezen, is dát het devies? De Eindhovense politiek benoemde dat ’n decennium terug reeds als één van de impliciete argumenten om publiek gefinancierde leesbevordering om zeep te helpen. ‘Meer lezen’ was niet langer een verantwoordelijkheid die ook vanuit de gemeentelijke kas diende te worden gefinancierd.

Luister nu naar De IO Show!

Elke week het nieuws van Innovation Origins in je oren!

Grof bezuinigen

De digitale snelweg biedt eindeloos veel mogelijkheden om je te ontwikkelen, te emanciperen, te vormen, en nog meer van dat moois. Boeken, tijdschriften, artikelen, essays en kranten op papier: het is verleden tijd. En digitaal kan alles makkelijk ingeruild worden voor beeld en geluid. Kortom: op bibliotheken kunnen we grof bezuinigen en scholen moeten maar zien hoe ze daar ‘gedraaid komen’ met het kennelijke belang van leren lezen.

In tien jaar tijd werd vervolgens de helft bezuinigd op het werk van de Openbare Bibliotheek. Met D66 voorop in het college van B&W werd de stelling betrokken dat bibliotheekvoorzieningen hoofdzakelijk in stand werden gehouden om 60-plussers van informele, koffiebestendige, overdekte hangplekken te voorzien. ‘n Soort bejaardensociëteit als buurtcafé met ‘n krantje, ‘n boekje en gezelligheid.

In álle opzichten werd voorbij gegaan aan een werkelijkheid die vroeg om faciliteiten ten behoeve van meer sociale cohesie in wijken. Buurtvoorzieningen voor hen die niet dagelijks naar de stad kunnen snellen en vooral ook als bijdrage aan de ontplooiing van minder gefortuneerde jonge gezinnen, veelal met een migratie-achtergrond. Niet altijd en overal wordt immers áchter de voordeur hét leesoffensief gestart.

Het mocht allemaal niet baten: bibliotheektechnisch ging de stad op slot. Aanvankelijk werd zelfs een ieder geacht zich uitsluitend nog te vervoegen in de bieb in de Witte Dame en het voor het overige maar zelf uit te zoeken.

Volle schoolprogramma’s

Het bloed kruipt gelukkig waar het niet gaan kan. Op basisscholen kwam er meer ruimte voor activiteiten waardoor het lezen wordt bevorderd. Maar iedereen weet ook hoe vol de schoolprogramma’s al zijn zónder extra leesactiviteit.

Het leesniveau van bijna een kwart van de 15-jarigen is inmiddels onvoldoende, zo bleek onlangs uit internationaal vergelijkend onderzoek

Het leesniveau van bijna een kwart van de 15-jarigen is inmiddels onvoldoende, zo bleek onlangs uit internationaal vergelijkend onderzoek. Met name jongens uit lage milieus scoren slecht op leesvaardigheid. Landelijk komen er inmiddels dringende oproepen tot een hernieuwd leesoffensief.

Vanuit de Eindhovense politiek nog geen woord, ondanks de recente brandbrief van de bibliotheekdirecteuren uit de regio. Het zou wethouder Monique List (cultuur, VVD) sieren indien ze de stilte doorbreekt en ferm inzet op een leesoffensief: wegwerken van 10 jaar achterstand in de verantwoordelijkheid voor ‘meer lezen’ in háár stad.De Nationale Voorleesdagen volgende week kunnen haar podium bieden om het voortouw te nemen

Pieter Hendrikse beziet “Vanaf De Hovenring” de gebeurtenissen in en soms ook buiten Eindhoven. Hij doet dat zowel vanuit zijn eigen expertise (onderwijs, sociaal/cultureel domein) als in een vrije rol.