Snel in alle haast het ontbijt afwerken om op tijd weg te zijn. Of juist iets op het gemak willen doen. Tijdbewuste robots snappen het.

Het door de EU gefinancierde Timestorm-project Future and Emerging Technologies ontwikkelt robots die op menselijke wijze tijd kunnen waarnemen. De hiervoor benodigde kunstmatige intelligentie bevordert de interactie tussen mens en robot.

Zo’n tijdbewuste robot kan niet alleen handig zijn in een huiselijke testlocatie als de keuken maar algemener worden toegepast om synchroon met mensen te kunnen communiceren en samen te werken. De ene keer wil iemand dat een taak snel wordt uitgevoerd, al zijn de resultaten niet ideaal. In een meer ontspannen toestand geldt juist het tegenovergestelde. Tijd is minder belangrijk, als het werk maar goed wordt gedaan.

Groeiende vraag

Timestorm-coördinator Panos Trahanias van het Griekse Institute of Computer Science: „In het afgelopen decennium is er een groeiende vraag naar servicerobots die zelfstandig kunnen werken en in staat zijn goed te communiceren met mensen. Zoals robotachtige huishoudsters, verzorgers, barmannen en museumgidsen om er maar een paar te noemen. Hoewel deze robots een rijk gedragsrepertoire vertonen, is hun gedrag niet helemaal afgestemd op menselijke behoeften. Of ze gaan ervan uit dat de mensen voor hen beslissen wat ze moeten doen en wanneer.”

Hoewel huidige robots de tijd heel nauwkeurig kunnen bijhouden wil het Timestorm ze meer een gevoel van tijd meegeven. Zo’n perceptie is van groot belang bij menselijke interactie en samenwerking.

Er is onderzocht hoe mensen tijd waarnemen door middel van een uitgebreide reeks experimenten. De resultaten zijn gebruikt voor een theoretisch kader over tijdperceptie bij mensen. Deze kennis is verwerkt in computermodellen voor cognitieve robotsystemen.

Test bij ontbijt

De technologie van Timestorm houdt rekening met de psychologische staat van iemand en gedragsprestaties om voorspellingen te doen over menselijke verwachtingen en dienovereenkomstig robotactiviteiten aan te passen. Om te bereiken dat het contact tussen mens en machine soepel verloopt.

Dit werd getest in een situatie waarbij ontbijt werd klaar gemaakt. Dat gebeurde met de inzet van twee robots die hun acties coördineren, fruit afleveren en samenwerken met een mens, waarbij ze hun taken synchroniseren en op tijd voltooien. De tests tonen aan dat mensen natuurlijkere en productievere samenwerking op korte en lange termijn met tijdbewuste robots op prijs stellen.

Robot onder tijdsdruk

Op langere termijn zullen de mogelijkheden van tijdperceptie robots onder meer in staat stellen beslissingen te nemen onder tijdsdruk of acties aan te passen op basis van ervaringen uit het verleden. Het zijn menselijke vaardigheden die sociale robots goed van pas komen. Timestorm is het volgens de EU gelukt het begrip tijdperceptie bij kunstmatige intelligentie te veranderen van een onvolwassen, slecht gedefinieerd onderwerp tot een veelbelovend nieuw onderzoeksterrein. Daarbij wordt gebruik gemaakt van kennis uit verschillende disciplines: psychologie, neurowetenschappen, robotica en cognitieve systemen.

De hoop en verwachting is dat in de toekomst de verworven kennis commercieel kan worden benut. Dat zal wel minstens een decennium duren. De marktpotentie voor de technologie is volgens de onderzoekers groot.