Hebben we decennia lang met gepaste trots staan kijken naar ‘n gestolen schilderij?
Is het topstuk in het Van Abbe helemaal niet écht, van ons toch al niet zó populaire stedelijk museum?
En durft de burgemeester het niet meer aan om publiekelijk begrip op te brengen voor de ontstane problemen?
En waarom hullen ook leden van de Eindhovense gemeenteraad zich in gepast stilzwijgen in afwachting van elders te funderen juridische uitspraken.
De Restitutiecommissie, die in Nederland officieel beslist over roofkunst, is blijkbaar zó zorgvuldig aan het werk dat alle betrokkenen muisstil afwachten.


(burgemeester Jorritsma van Eindhoven)

Blick auf Murnau mit Kirche van Wassily Kandinski behoort sinds jaar en dag vol trots tot de vaste collectie in het museum aan de Bilderdijklaan. Het museum verwierf het doek in 1951.
De Restitutiecommissie concludeerde vorig jaar dat er geen aanleiding is om het werk terug te geven aan erfgenamen van de familie Stern-Lipmann. Er is onvoldoende bewijs dat het schilderij tijdens het nazi-regime uit het bezit van deze familie is geraakt.

Deze week nog werd namens de erven nog verzocht om het omstreden schilderij dan in ieder geval niet meer te exposeren, totdat er nóg meer duidelijkheid is verkregen rond de vraag of de eigendomsaanspraken nou terecht zijn of niet.
Kwestie van fatsoen zou je zeggen, voor wie begrip wil tonen voor de zeer gevoelige kanten van deze affaire.

Het thema speelt al ‘n aantal jaren.
Eerder was er begrip, om niet te zeggen overeenstemming tussen museum en erven over de vraag naar het mogelijke eigenaarschap. Directeur Charles Esche van het museum sprak over een ‘afscheidstentoonstelling’ die al in de maak was.

Blijkbaar kunnen de erven onvoldoende aannemelijk maken dat de kunst afkomstig is uit de collectie van hun overgrootouders. Hard bewijs ontbreekt. En dat dient geleverd te worden. “Aannemelijk maken’ dat het werk toebehoort aan de erfgenamen is onvoldoende voor de Restitutiecommissie.
Pijnlijk: voor erfgenamen, maar natuurlijk ook voor ons, vrienden van het van Abbemuseum. Ongewild worden we partij in een ongetwijfeld juridisch boeiend maar menselijkerwijs onsmakelijk conflict.
De Restitutiecommissie heeft het gelijk wel of niet aan haar zijde. Dat doet er even niet toe.

Het is te gek voor woorden dat gezagsdragers niet onverkort publiekelijk blijven kiezen voor steun aan de erfgenamen

Het is te gek voor woorden dat gezagsdragers niet onverkort publiekelijk blijven kiezen voor steun aan de erfgenamen. Voor hen dient het toch duidelijk te zijn dat aannemelijk is gemaakt dat het kunstwerk tot de categorie roofkunst kan worden gerekend.
En die steun uitspreken geldt a fortiori voor het van Abbe, dat overigens over zichzelf zegt:”…een van de meest toonaangevende musea voor hedendaagse kunst van Europa….” te zijn. Dat is mooi, maar adel verplicht.

Het museum heeft zich ondertussen in stilzwijgen laten verpakken. Er wordt volstaan met de mededeling dat het van Abbe wil meewerken aan vervolgonderzoek. Tja, dat moest er nog bij komen.
De juridische route wordt gestreng vervolgd. De Restitutiecommissie blijft blijkbaar op zoek naar hard bewijs.
Steun aan de erven Stern-Lipmann blijft onverkort nodig.
Het is al ernstig genoeg dat er zó’n harde bewijslast op hun schouders is komen te rusten.

Pieter Hendrikse beziet “Vanaf De Hovenring” de gebeurtenissen in en soms ook buiten Eindhoven. Hij doet dat zowel vanuit zijn eigen expertise (onderwijs, sociaal/cultureel domein) als in een vrije rol.