© IO

Negen van de 21 regiogemeenten hebben hun redenen om niet mee te doen met “De Groene Zone”
Twaalf van de 21 gemeenten van Metropoolregio Eindhoven besloten vorige maand tot een gezamenlijke regeling voor de aanschaf van zonnepanelen voor huishoudens met een smalle beurs: De Groene Zone. De voordelen waren helder (zonder eigen investering zonnepanelen aanschaffen en vanaf dag 1 profiteren van de opbrengst ervan) en de belangstelling was dan ook direct groot. Maar wat weerhield die negen andere gemeenten er dan van om mee te doen? we maakten een rondje langs Veldhoven, Oirschot, Heeze-Leende, Helmond, Reusel-De Mierden, Bergeijk, Nuenen, Bladel en Eersel.

Oirschot, Eersel en Reusel-De Mierden
Voor Oirschot, Eersel en Reusel-De Mierden waren er drie redenen om af te zien van de Groene Zone, zegt een woordvoerder namens de drie gemeenten: “Het ‘ontzorgen’ zoals in dit project kan ook via andere initiatieven, zoals bij de collectieve inkoop van Vereniging Eigen Huis of via de zogenaamde postcoderegeling. Daarnaast moet bij dit project een langdurig contract voor 15 jaar worden aangegaan met een serviceprovider, een nadeel dat nog wordt versterkt door de dalende kosten van zonnepanelen en de onzekere situatie voor huishoudens wat betreft de salderingsregeling. Tot slot zijn er alternatieve regelingen zoals de energiebespaarlening. We zien dit als een goed alternatief, vooral omdat de rente op dergelijke leningen op het moment gunstig is. Dit maakt investeren in zonnepanelen financieel aantrekkelijk.”

Helmond
Voor Helmond was er geen reden om mee te doen omdat er al een soortgelijke eigen regeling bestond. “Onze huidige voorziening voor de inwoners om zonnepanelen te kopen met een lening is onze eigen duurzaamheidslening. Deze lening zorgt ervoor dat inwoners zelf kunnen kiezen met welke leverancier zij zaken doen. Sinds 2017 geldt deze regeling ook voor nieuwbouwwoningen en inwoners kunnen tot maximaal 25.000 euro lenen. Recent is de 250e duurzaamheidslening uitgereikt in Helmond.”

Veldhoven
Veldhoven geeft een reeks aan redenen aan om af te zien van deelname. Het Groene-Zone-project focust volgens de gemeente teveel op één oplossing, ook mensen die het niet nodig hebben kunnen eraan meedoen, de keuze voor één type zonnepaneel is onegwenst, er is te grote beïnvloeding van de markt, de doorlooptijd (15 jaar) is veel te lang als je weet dat de terugverdientijd zo’n 8 jaar is en de gemeente moet niet de rol van een bank gaan innemen.

Veldhoven zegt “de doelstelling van duurzaamheid en verduurzaming van het energiegebruik volledig te steunen”, maar wil op de eerste plaats inzetten op de eigen rol als regiegemeente. “Eind 2013 is op initiatief van de gemeente de energiecooperatie Veldhoven Duurzaam opgericht, waarin vrijwilligers het voortouw nemen.” Een recente informatie-avond van deze cooperatie toont volgens de gemeente het succes van deze aanpak: “Veel bewoners uit Veldhoven kunnen deelnemen aan de postcoderoosregeling die van toepassing is op de zonneweide Welschap die binnenkort klaar is. Uit de opkomst van ruim 200 bewoners kan afgeleid worden dat er veel interesse is in zonnepanelen.”

Veldhoven biedt de inwoners ook een zonnekaart aan. “Op deze kaart kan een bewoner zien of zijn huis al dan niet geschikt is voor zonnepanelen, wat de investeringskosten zijn en hoe het zit met opbrengst en terugverdientijd. We publiceren regelmatig informatie over deze kaart, waardoor de kaart dit jaar al 1.726 keer is bekeken (stand begin maart, red.). Ter vergelijking: de gemeente die daarna het meest is bekeken is, is Tilburg met 845 bezoeken. Het is niet gezegd dat al deze mensen zonnepanelen aanschaffen maar de eerste interesse is gewekt.”

Voor bewoners waarvoor zonnepanelen niet mogelijk zijn, is Veldhoven samen met een commerciële partij een zonneweide aan het ontwikkelen aan de Vooraard. “Ook in de nieuwbouw besteden we natuurlijk veel aandacht aan duurzaamheid. De duurzame ontwikkeling van het dorp Huysackers – na Oerle-Zuid het tweede grote project in de nieuwbouwwijk Zilverackers – onderstreept dat. Het wordt de eerste ontwikkeling zonder gasaansluiting met enkel nog Nul-op-de-meter woningen (NOM-woningen).”

Veldhoven hecht ook belang aan communicatie. “Op onze gezamenlijke website en via ons energieloket Slimwonenplus in combinatie met Veldhoven Duurzaam kunnen bewoners terecht voor informatie over onder andere zonnepanelen. Ook verschijnt een themapagina over zonne-energie in het Veldhovens Weekblad. Om het goede voorbeeld te geven liggen op veel gemeentelijk gebouwen zonnepanelen en zijn wij aan het onderzoeken of er nog meer zonnepanelen geplaatst kunnen worden op onze gebouwen en onze gebouwen verder verduurzaamd kunnen worden.”

Bergeijk
Volgens Bergeijk is de Grone Zone op zich een goed project, maar niet specifiek genoeg voor deze gemeente. “Bergeijk kent een lokale subsidieregeling, waarbij onder andere de aanleg van zonnepanelen gesubsidieerd wordt. In 2016 hebben 93 huishoudens gebruik gemaakt van subsidie voor zonnepanelen. In 2017 waren dat er 89 en in de eerste twee maanden van 2018 hebben al 8 huishoudens subsidie gekregen voor het plaatsen van zonnepanelen en 28 hebben een beschikking gekregen maar hebben de werkzaamheden nog niet gereed gemeld. Wanneer deze trend zich doorzet over het gehele jaar zal 2018 een recordjaar zijn betreffende gesubsidieerde zonnepanelen in Bergeijk. In het projectplan van de Groene zone was een doelstelling opgenomen van 239 huishoudens voorzien van zonnepanelen. Deze doelstelling heeft de gemeente Bergeijk begin maart 2018 al bijna behaald met de subsidieregeling.”

De Bergeijkse subsidieregeling stimuleert niet alleen de aanschaf van zonnepanelen, maar ook zonneboilers, warmtepompen, isolatie en HR++ glas. “Feitelijk is er met de Bergeijkse subsidieregeling meer financieel voordeel voor de burgers, omdat ze direct profiteren van lagere energiekosten, en omdat ze direct 20% korting krijgen op hun duurzaamheidsinvestering, tot maximaal € 750,- per voorziening.” Daar staat tegenover dat zij zelf de investering moeten bekostigen en meer uitzoekwerk hebben. “Maar hiervoor hebben we een stappenplan ontwikkeld, om de inwoners eenvoudig op weg te helpen.”

Naast de subsidieregeling in Bergeijk kan ook een duurzaamheidslening afgesloten worden. “De rente op dergelijke leningen zijn momenteel erg gunstig en dus is investeren in zonnepanelen met behulp van een duurzaamheidslening financieel aantrekkelijk. De huiseigenaar bespaart vanaf de eerste dag.”

Heeze-Leende
Heeze-Leende heeft vooral moeite met het feit dat ‘De Groene Zone’ gebaseerd is op de salderingsregeling. “De salderingsregeling staat ter discussie. De gemeente Heeze-Leende heeft zich vervolgens afgevraagd of de regeling gaat verdwijnen en zo ja hoe een eventuele nieuwe regeling er uit zou gaan zien. Wat betekent dat alles voor het financieel plaatje van ‘De Groene Zone’? Op te veel vragen kon geen antwoord worden geven. Er bestaat dus een kans dat het project geld gaat kosten in plaats dat het geld oplevert voor de inwoners van Heeze-Leende. Om deze reden doet de gemeente Heeze-Leende niet mee aan het project.” Heeze-Leende is wel samen met de energiecooperatie bezig om projecten op basis van de postcoderoosregeling te starten “want bij de postcoderoosregeling is gewaarborgd dat de deelnemer 15 jaar lang een bepaald bedrag krijgt”.

Nuenen
Voor Nuenen lag de focus bij de start van het Groene Zone-project meer op preventie, het voorkomen of verminderen van het gebruik van energie. Vandaar dat destijds werd afgezien van deelname. “We hebben wel direct aangegeven dat Nuenen alsnog wil gaan aansluiten bij het regionale zonnepanelen-project als hiervoor de mogelijkheid komt.”

Nuenen heeft goede ervaringen met een project gedraaid waarbij inwoners een gesubsidieerde scan van de eigen woning konden krijgen. “Op basis van deze scan konden de bewoners de keuze maken die voor hun betreffende woning het meest zinvol en financieel haalbaar waren. De organisatie die dit voor een aantal regiogemeenten uitvoerde is hier helaas mee opgehouden. We zijn nu op zoek naar een manier om dit opnieuw op te starten.”

Bladel
Voor Bladel waren er nog teveel onzekerheden toen de regeling besproken werd. “De gemeente moest al een beslissing moest nemen over deelname aan het project, terwijl er nog een aantal onduidelijkheden bestonden over uitgangspunten en financieringsvormen. Daarnaast heeft de gemeente Bladel een eigen subsidieverordening waarmee inwoners hun particuliere woningen kunnen verduurzamen. Inwoners kunnen op grond van deze verordening ook een bijdrage aanvragen voor het plaatsen van zonnepanelen.”

Lees hier alles over de Groene Zone

Met de gemeenteraden van de wel deelnemende gemeenten is afgesproken hoeveel woningen er maximaal kunnen worden voorzien van panelen. Het gaat om Asten (221 woningen), Best (366), Cranendonck (256), Deurne (450), Eindhoven (3061), Geldrop-Mierlo, Gemert-Bakel (267), Laarbeek (308), Someren (218), Son en Breugel (506), Valkenswaard (482) en Waalre (247).  De bedragen die hiervoor nodig zijn, worden door de gemeente voorgeschoten.

Word lid!

Op Innovation Origins lees je elke dag het laatste nieuws over de wereld van innovatie. Dat willen we ook zo houden, maar dat kunnen wij niet alleen! Geniet je van onze artikelen en wil je onafhankelijke journalistiek steunen? Word dan lid en lees onze verhalen gegarandeerd reclamevrij.

Over de auteur

Author profile picture Bart Brouwers is mede-oprichter en mede-eigenaar van Media52 BV, uitgever van innovationorigins.com.