Patiënten met een acute dwarslaesie zo snel mogelijk, liefst al op de Spoed Eisende Hulp, stamcellen afnemen om binnen 24 uur gefilterd terug te geven – zeg maar: ‘opgefriste’ – stamcellen. Heel in het kort is dat wat ze bij Neuroplast voor ogen hebben. Sinds 2013 is Neuroplast gevestigd op de Brightlands Maastricht Health Campus. De onderneming van initiatiefnemers Hans de Munter en Erik Wolters heeft inmiddels 15 mensen op de loonlijst staan.

Meerdere concepten passeerden sinds 2013 de revue. Collega’s op de Brightlands Maastricht Health Campus dachten en hielpen mee aan de vervolmaking: Pathofinder, Maastricht Instruments, Maastricht UMC+… Nu is de kogel door de kerk: het finale concept wordt binnenkort getest in een klinisch fase II/III onderzoek. Ziekenhuizen in Kopenhagen en Toledo doen mee en als het even meezit, sluiten ook Utrecht en een Duits ziekenhuis aan. Wetenschappelijk bewijs dat de methode veilig is én doet wat het belooft te doen bij een dwarslaesie is essentieel voor de volgende stappen. Het product is er klaar voor en moet zo snel mogelijk de markt op, vinden de oprichters. Daarom zijn De Munter en Wolters, samen met hun team, nu ook al bezig met de marketingvoorbereidingen. En voorzichtig worden ook al andere toepassingsgebieden verkend: ALS, Parkinson…

“We hebben alles mee, behalve de tegenslagen”

De weg van idee naar (bijna op) de markt is bepaald geen gemakkelijke geweest voor Neuroplast. De internationale wet- en regelgeving rondom stamceltransplantatie is – voorzichtig uitgedrukt – nogal ondoorzichtig, inconsequent en per land vaak anders. In Europa veranderde de afgelopen jaren zowel de wetgeving op stamcellen als ook op medical devices. De regels om goedkeuring te krijgen voor stamcelbehandelingen zijn bijzonder streng, zeer langdurig en enorm kostbaar. En dan is er nog de ethische discussie rondom stamcelbehandelingen en met name gerelateerd aan embryonale en teruggeprogrammeerde stamcellen (iPS). Er zijn aanzienlijke bedragen geïnvesteerd, er zijn en waren de nodige beren op de weg. “Uitdagingen zijn het! We hebben alles mee, behalve de tegenslagen”, zo merkt Hans de Munter op. “Spannend blijft het nog steeds. Maar wat ook blijft, is het rotsvaste vertrouwen dat ze bij Neuroplast een oplossing hebben om de stamcellen van patiënten met een dwarslaesie zodanig te optimaliseren dat ze de uiteindelijke schade aanzienlijk kunnen beperken. Dat is het doel en dat gaan we realiseren ook.”

Totaalconcept

Neuroplast biedt ziekenhuizen nu een totaalconcept aan: een mobiele cel-processing unit (“cleanroom met apparatuur”), een kit voor het afnemen, filteren en terugplaatsen van de stamcellen en een tweede voor de benodigde steriliteitstesten. Artsen op het ziekenhuis nemen snel beenmerg af en na opwerking kunnen de stamcellen (Neuro-Cells) getest op verschillende ziekteverwekkers waaronder virussen, bacteriën en schimmels gericht aan de patient worden teruggegeven. Het opwerkingproces inclusief het testen neemt zo’n 6 uur in beslag. Vanuit kwaliteitsoverwegingen kijkt Neuroplast in Nederland via een softwareplatform mee naar de afhandeling van de opwerking en de resultaten van de testen. Na hun akkoord kan Neuro-Cells met de niet gemanipuleerde stamcellen worden vrijgegeven aan de behandelend arts voor toediening.

Groot bijkomend voordeel van de testen is dat de aanwezige bacteriën, virussen en schimmels bekend zijn vóórdat het stamcelpreparaat aan de patiënt wordt toegediend. Daardoor is het niet nodig beschermende antibiotica voor te schrijven en dat draagt weer bij tot verstandig omgaan met antibiotica om resistentie te voorkomen.

Wetenswaardigheden:

· In 60% van de gevallen treedt verbetering op: toch weer zelfstandig ademen, wel weer de armen kunnen gebruiken, niet meer incontinent zijn. · De te behalen winst is het grootst als je binnen drie dagen na de acute dwarslaesie behandelt; 90% van de schade wordt immers aangericht door de ontstekingsreacties die binnen drie dagen na het letsel ontstaan. · Door de eigen stamcellen in topconditie te houden (dit is niet manipuleren) kunnen de ontstekingen worden geremd, waardoor het massaal afsterven van zenuwweefsel wordt beperkt.