Het is ‘n ultiem middel: staken.
Als er geen andere mogelijkheden meer zijn om je arbeidseisen kracht bij te zetten.
Goed recht, fundamentele verworvenheid. Uiteindelijk het heft in eigen hand kunnen nemen. Bij voorkeur niet gebruiken, zeker niet in het onderwijs. De samenleving wordt er dáár immers in het hart door geraakt.
En leraren weten dat: zij zijn dan ook het liefst aan het werk in de klas, met leerlingen. Nieuwsgierigheid bevorderen, leergierigheid stimuleren. Prachtvak!

Nederland is een beschaafd, hoogontwikkeld land. Goed onderwijs heeft ons met z’n allen zo ver gebracht. Alle middelen dienen ingezet om dat zo te houden. En dat moet dan ook wat mogen kosten. Momenteel jaarlijks meer dan 42 miljard euro. OC&W is daarmee grootverbruiker binnen de Rijksbegroting. We hebben héél véél geld over voor goed onderwijs.
Toch lijkt het alsof werkers in het onderwijs zich intussen gedragen als rupsjenooitgenoeg.
De regering stelt voor 2019 vele honderden euro extra beschikbaar. De ‘eisen’ vanaf de werkvloer laten zich evenwel vertalen in 4 miljard euro extra. Stevig gat nog om te dichten.
Ultimum remedium: staken, in maart.
Het kan haast niet anders dan dat het de docenten bittere ernst is.

Volgens sommigen is de teloorgang binnen ons onderwijs al decennia aan de gang. De ellende is structureel.
Zwartkijkers gaan ver terug in de tijd: de invoering van de Mammoetwet in 1968 is ‘n grote boosdoener. Van 12 examenvakken terug naar 6 vakken. De eerste bezuiniging. En vervolgens: overvolle klassen, achterblijvende salarissen, ‘n meer bedrijfsmatige (lees: onderwijs-onwaardige) aanpak en onbevoegde docenten. Zie daar in één zin de geïnstitutionaliseerde problemen.
Om treurig van te worden.
Tegelijkertijd behoort de Nederlandse jeugd immers tot de gelukkigste op aarde, leveren we internationaal bezien nog steeds behoorlijke onderwijsprestaties en zijn ‘s-Rijks uitgaven aan de sector aan de maat. Althans, in de internationale lijst gemiddeld scoren, en dat tussen landen als Zweden en Canada is niet gek.

Al jarenlang stijgt de hoeveelheid geld dat naar onderwijs gaat substantieel. In 1997 was ‘t nog ‘maar’ 18 miljard euro.
Waaraan is dat allemaal besteed?
De ongeloofwaardige simplificatie dat schoolbesturen er maar ‘n eindje op los uitgeven en reserveren kan sowieso van tafel. Elke jaarrekening toont haarfijn waar de publieke middelen zijn gebleven. ‘n Adequate planning- & controlcyclus behoort in die kringen tot het standaardrepertoire mag je veronderstellen.
Op het financiële reilen en zeilen staat financieel toezicht vanuit de Onderwijsinspectie en de rijksaccountant kan meekijken. Medezeggenschap op school- en bestuursniveau is wettelijk verankerd.

Tegelijkertijd: het lerarentekort neemt desastreuze vormen aan en lerarensalarissen in het Primair Onderwijs zijn onvoldoende aan de maat. De ervaren werkdruk is hoog en de maatschappelijke appreciatie laag.
Bij de buren in Vlaanderen en in Duitsland is trouwens nagenoeg hetzelfde beeld waarneembaar.
Internationaal is ons land inmiddels in de subtop verzeild geraakt.

We willen het beste onderwijs voor onze (klein)kinderen. Iedereen wil blijvend fijne en veilige scholen in de buurt. We willen jong-volwassenen zien die tot in hun vezels opgeleid zijn tot ambitieuze én sociale burgers? Begaan met medemens én omgeving.

Onderwijs is één van de krachtigste sociale goederen die we kennen.

Goede leraren zijn daarbij onontbeerlijk. ‘Ergens’ gaat het héél erg mis……
Dus steun ik de stakers. Niet van harte, want ze horen in de school, maar wel met m’n verstand. Uit welbegrepen gemeenschappelijk belang.

Pieter Hendrikse beziet “Vanaf De Hovenring” de gebeurtenissen in en soms ook buiten Eindhoven. Hij doet dat zowel vanuit zijn eigen expertise (onderwijs, sociaal/cultureel domein) als in een vrije rol.

Word lid!

Op Innovation Origins lees je elke dag het laatste nieuws over de wereld van innovatie. Dat willen we ook zo houden, maar dat kunnen wij niet alleen! Geniet je van onze artikelen en wil je onafhankelijke journalistiek steunen? Word dan lid en lees onze verhalen gegarandeerd reclamevrij.

Over de auteur

Author profile picture Pieter Hendrikse is columnist voor IO. Hij schrijft onder meer over onderwijs en het sociaal-/culturele domein. Een interview met deze columnist is <a href="https://innovationorigins.com/nl/pieter-hendrikse-vanaf-de-hovenring-is-de-sfeer-van-aanpakken-goed-zichtbaar">hier te lezen</a>