Akelig, indrukwekkend en buitengewoon informatief.
Design van het Derde Rijk is een expositie die je nog weer ‘ns bijna letterlijk drukt op de adembenemend schandalige impact van de gruwelen die de fascisten teweeg brachten in het nazistische Derde Rijk.
Of het nou om de ontwerpen van de swastika gaat of de architectuur van de concentratiekampen: het is allemaal even bizar, weerzinwekkend en ontmoedigend. Dat mensenhanden in staat zijn om zoveel ellendige idealen in ontwerpen bijeen te brengen. Het is nauwelijks voorstelbaar en zeer huiveringwekkend.

Met een zekere schroom betrad ik de tentoonstelling. Moet je er wel heen willen? Kom ik toch niet terecht in groepen die het verfoeilijke oorlogsverleden adoreren?
M’n belangstelling voor Duitse geschiedenis en het tentoonstellingsconcept waarbij ‘design’ centraal staat, deden me besluiten de tocht naar de Brabantse provinciehoofdstad te maken.


(foto:Ko van Dun)

Luister nu naar De IO Show!

Elke week het nieuws van Innovation Origins in je oren!

Bij binnentreden was het meteen raak. Het zichtbare resultaat van het ‘volksmotoriseringsplan’ uit 1933, de Kracht Durch Freude Wagen, wees de weg naar een duister verleden.
De tentoongestelde Volkswagen Kever in de hal vervulde me nog met aangename weemoed. Immers, de auto was in deze versie nog razend populair in het Nederland van de jaren ‘50 van de vorige eeuw. Vaak zat ik als klein manneke achter in een dergelijk wagentje.
De nostalgie naar dit bijzondere product van automobiliteit verdween rap na het betreden van de tentoonstelling.

Op sobere, ingetogen en tegelijkertijd indringende wijze, werd ik de eerste helft van de vorige eeuw ingeslingerd.
Geen ontkomen aan.
Design Museum den Bosch is er in geslaagd een weerzinwekkend thema over het voetlicht te brengen. Normaal gesproken zou je op kousenvoeten en bij voorkeur onzichtbaar langs de wanvertoningen van de nationaal-socialistische ellende, willen gaan.
Schone kunsten, industriële ontwerpen, marketing en public relations unverfrohren ten dienste van het kwaad. Hoe krijg je het verzonnen en vervolgens ook nog massa’s meelopers achter je aan.
Cineasten, architecten, ontwerpers, grafici, bouwkundigen en producenten: hun ‘waar’ werd subtiel, suggestief, veelzeggend en toch zonder enige zweem van waardering of, laat staan begrip of verheerlijking, aan de bezoeker getoond.

Total design was kennelijk het concept vanwaaruit een nieuw Duitsland zou kunnen ontstaan.
Gaskamers zijn écht aan de tekentafel ontworpen en Hitler werd écht uitsluitend gefilmd vanuit het zogeheten kikkerperspectief, waardoor je altijd tegen hem opkijkt.

Voorzover ‘n mens nog niet eerder al vol walging en afschuw naar de geschiedenis van HitlerDuitsland keek, was er nu in álle geval en sowieso een spijkerharde confrontatie.
Niet één uitgezonderd, zag ik bezoekers vol verwondering en verdieping, aandachtig en belangstellend door de museumzalen schuifelen.
Muisstil, soms fluisterend en steeds weer opnieuw geboeid door de getoonde manipulatieve voorbeelden van beeldvorming rondom en door de nazi’s.

Het maakte nog weer ‘ns duidelijk op welke slinkse wijze mensen meegetroond kunnen worden in een wereld van abjecte politieke ideologieën.

Het maakte nog weer ‘ns duidelijk op welke slinkse wijze mensen meegetroond kunnen worden in een wereld van abjecte politieke ideologieën.

Sinds de opening van de tentoonstelling is deze dagelijks uitverkocht geweest. Het museum is inmiddels ook op maandag geopend.
‘n Aanrader en van harte aanbevolen.
De tentoonstelling is nog te zien tot en met 19 januari a.s.

Opdat wij nooit vergeten.

Pieter Hendrikse beziet “Vanaf De Hovenring” de gebeurtenissen in en soms ook buiten Eindhoven. Hij doet dat zowel vanuit zijn eigen expertise (onderwijs, sociaal/cultureel domein) als in een vrije rol.