@ pixabay

EIT InnoEnergy zet een centrum op voor de ontwikkeling van industriële waardeketens voor de productie van energie uit groene waterstof. Het centrum heet European Green Hydrogen Acceleration Centre. De omvang van de bedrijfsomzetten in de waardeketen schat EIT InnoEnergy op 110 miljard euro in 2025.

De waardeketen van de industrie in groene waterstof bestaat uit alle bedrijven die nodig zijn om een bepaald product te maken, zegt ceo Benelux van EIT InnoEnergy, Jacob Ruiter. “Van grondstoffenleverancier, tot ontwikkelaar van benodigde technologie tot en met de klant die het eindproduct afneemt.”

Groene staal uit Zweden

Het eerste project start in Zweden, waar een concern begint met de productie van staal op basis van energie uit groene waterstof. Groene waterstof is waterstof die gemaakt is door elektrolyse van water met behulp van duurzame energie, zoals energie uit zon en wind. 

De groene staalfabrikant heeft een contract gesloten met een autofabrikant die het staal zal afnemen. “Eind dit jaar wordt bekend om welke fabrikant het gaat”, zegt Ruiter. Op dit moment kan hij hierover nog geen mededelingen doen.

Doordat er direct een grote klant is, namelijk de autofabrikant plus alle leveranciers die nodig zijn om de auto en het staal te maken, lukt het om een positieve businesscase te maken, zegt Ruiter. 

Reden voor Ruiters initiatief voor de opzet van een centrum voor de versnelde ontwikkeling van waardeketens die gebruik maken van groene waterstof is dat het de industrie anders niet lukt om in 2050 volledig duurzaam te produceren.

Geldschieters

Nu wordt voor de productie van waterstof nog vaak elektriciteit uit fossiele bronnen gebruikt. De elektriciteit uit die waterstof is weliswaar CO2-vrij. Maar de productie van de waterstof zelf dus niet. Die gaat uiteindelijk toch gepaard met CO2-uitstoot. “Dat is waar we juist vanaf willen”, zegt Ruiter.

De fabriek die in Zweden te staan komt vergt zo’n 5 miljard euro aan investeringen. Een deel komt van EIT InnoEnergy, die jaarlijks een toelage van ontvangt van de Europese Commissie (in 2020 was dat 80 miljoen euro). Dat geld is bedoeld voor investeringen in innovatie die helpen om het klimaatdoel om in 2050 CO2-neutraal te worden ook te halen. 

Daarnaast zet EIT InnoEnergy investeerders uit het ecosysteem in om te willen participeren. Dat kunnen particuliere investeerders zijn maar mogelijk ook aan de EU gelieerde organisaties zoals de European Innovation Council, dat beschikt over een fonds van miljarden euro’s.

Bill Gates investeert mee

Een prominente geldschieter van buiten de EU voor het opzetten van het European Green Hydrogen Acceleration Centre is het innovatiefonds dat is opgericht door de Amerikaanse ondernemer Bill Gates, Breakthrough Energy. Daarin participeren ook andere bekende tycoons zoals George Soros, Mark Zuckerberg en Jeff Bezos participeren. 

Voor zowel de vertegenwoordigers van Breakthrough Energy als van de producent in Zweden die de groene staalfabriek wil gaan opzetten, geldt dat het contact met EIT InnoEnergy op een natuurlijke wijze tot stand kwam, zegt Ruiter. “Ze weten dat als wij ergens in investeren de kans op succes groot is.”

Eerder zette EIT InnoEnergy met steun van de Europese Commissie de European Battery Alliance op. Het idee voor een open ecosysteem dat de waardeketen van groene waterstof in de EU ontwikkeld is hierop gebaseerd, zegt Ruiter. In 2017 startte EIT InnoEnergy de batterijenalliantie omdat hij zag dat het aantal elektrische auto’s de komende jaren enorm zal stijgen. De vraag naar batterijen dus ook.

Volkwagen stapte zelf in batterijfabrieken

“In die tijd waren er geen gigafabrieken voor batterijen in Europa”, zegt Martijn Koerts, marketing manager bij EIT InnoEnergy. “Autofabrikanten in Europa waren voor batterijen afhankelijk van de wereldmarkt, wat steeds onaantrekkelijker werd omdat de vraag naar batterijen zo hard groeide. De eerste fabriek kwam uiteindelijk van Northvolt (waarin InnoEnergy investeerde). De tweede is ook van Northvolt en komt in Duitsland te staan en is een samenwerking met Volkswagen. De derde komt in Frankrijk en is een samenwerking van de start-up Verkor met Schneider Electric.”

Eurocommissaris Maroš Šefčovič (tot 2019 voor Energie, nu voor onder andere Foresight) steunde de European Battery Alliance van begin af aan actief. In totaal verstrekte de Europese Investeringsbank een lening van 350 miljard euro, zegt Ruiter. “Daarbij heeft EIT InnoEnergy een belangrijke rol gespeeld.”

Een van de redenen dat groene waterstof op dit moment nog onvoldoende wordt gebruikt als drager van duurzaam opgewekte energie is gebrek aan opwek, zegt Ruiter. Er is te weinig over om te gebruiken voor conversie en gebruik van groene waterstof. Alles gaat nu op aan energie die we dagelijks verbruiken.

“Ik was daarom ontzettend blij met de uitspraak van eurocommissaris Frans Timmermans dat we eens een keer moeten opschieten met het aanleggen van windparken.”

Sommige fabrieken moet je afbreken

Het is niet altijd zo dat de bestaande industrie makkelijk over kan stappen op productie op basis van energie uit groene waterstof, zegt Ruiter. “Sommige installaties kun je zelfs beter schrappen en opnieuw opbouwen. Dat kost miljarden. Dat is echt heel heftig.”

Ook dat is een reden om de gehele waardeketen – van producent tot eindklant – voor groene waterstof van een industrietak te ontwikkelen. “Als je de rekensom samen maakt, lukt het om een positieve business case te maken.”

De investeringen van het centrum voor de acceleratie van groene waterstof zijn gericht op grootverbruikers van energie zoals de staal- en cementindustrie, zwaar wegverkeer (zoals vrachtwagens), de scheepvaart, en de productie van chemicaliën zoals ammoniak voor kunstmest waarbij groene waterstof als feed stock gebruikt wordt.

Luister ook naar onze podcast met Martijn Koerts van EIT InnoEnergy

Word lid!

Op Innovation Origins lees je elke dag het laatste nieuws over de wereld van innovatie. Dat willen we ook zo houden, maar dat kunnen wij niet alleen! Geniet je van onze artikelen en wil je onafhankelijke journalistiek steunen? Word dan lid en lees onze verhalen gegarandeerd reclamevrij.

Over de auteur

Author profile picture